به گزارش پایگاه خبری تحلیلی آوایهیرمند به نقل از «عصرهامون»، تالاب بینالمللی هامون یکی از مهمترین زیستبومهای شرق کشور بهشمار میرود که در سالهای اخیر بهدلیل خشکسالی و کاهش ورودی آب، با چالشهای زیستمحیطی متعددی مواجه شده و طرح تثبیت ریزگردها با هدف کاهش اثرات این پدیده در حال اجراست.
باتوجهبه شرایط اقلیمی منطقه و تأثیر مستقیم خشکسالیهای متوالی بر افزایش گردوغبار، لازم است طرحهای مدیریت منابع آب، احیای پوشش گیاهی و تثبیت خاک با سرعت و دقت بیشتری دنبال شود و همکاری نزدیکبین دستگاههای اجرایی، نهادهای علمی و اقدامات ملی در این زمینه میتواند نقش بسزایی در کاهش آثار زیستمحیطی و بهبود وضعیت معیشتی ساکنان منطقه داشته باشد.
خشکسالی در سیستان دیگر رویدادی طبیعی نیست، بلکه بحرانی مزمن و ساختاری است. کاهش بارندگی، خشکیدن تالاب هامون، افت بیسابقه سفرههای زیرزمینی و طوفانهای مکرر گردوغبار، معیشت هزاران خانوار را نابود کرده است.
کشاورزی که روزی رکن حیات منطقه بود، اکنون به خاکی بیرمق تبدیل شده که نه دانهای در آن میروید و نه امیدی. دامها میمیرند، زمینها ترک میخورند و مردمی که ریشه در این خاک دارند، یکییکی دل از زادگاه میکنند و به اجبار راه مهاجرت را در پیش میگیرند.
خشکسالی بحرانی مزمن در سیستان
علی صیادی یکی از مردم بومی سیستان در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» بیان کرد: خشکسالی در سیستان دیگر رویدادی طبیعی نیست، بلکه بحرانی مزمن و ساختاری است.کاهش بارندگی، خشکیدن تالاب هامون، افت بیسابقه سفرههای زیرزمینی و طوفانهای مکرر گردوغبار، معیشت هزاران خانوار را نابود کرده است.
وی افزود: کشاورزی که روزی رکن حیات منطقه بود، اکنون به خاکی بیرمق تبدیل شده که نه دانهای در آن میروید و نه امیدی. دامها میمیرند، زمینها ترک میخورند و مردمی که ریشه در این خاک دارند، یکییکی دل از زادگاه میکنند و به اجبار راه مهاجرت را در پیش میگیرند.
صیادی خاطر نشان کرد: سیستان، این سرزمین اسطوره و تاریخ، در چنبره خشکسالی و طوفانهای گردوخاک گرفتار آمده و آنچه تلختر از باد است، بیتفاوتی تصمیمسازانی است که سالهاست تنها «وعده» را بهجای «آب» به مردم تشنهی هامون دادهاند.
اولویتهای بحرانی توسط دستگاههای اجرایی مشخص شود
مهرداد عرب اول رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی سیستان و بلوچستان در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، بیان کرد: به دستور استاندار و رئیس کارگروه احیای تالاب هامون، جلسه فوقالعاده این کارگروه با حضور اعضای اصلی، دستگاههای اجرایی مرتبط و نمایندگان جوامع محلی برگزار ضمن همافزایی، درباره اقدامات اجرایی پیشرو به جمعبندی مشخص و عملیاتی برسیم.
وی با اشاره به شرایط خاص تالاب هامون در سالهای اخیر افزود: تالاب بینالمللی هامون طی سالهای گذشته به دلایل متعددی از جمله تغییرات اقلیمی و برخی مداخلات انسانی نامناسب، دچار آسیبهای جدی شده است. هرچند بررسی ریشههای این موضوع نیازمند مطالعات تخصصی گستردهتری است، اما تمرکز این جلسه بر مدیریت شرایط موجود و آمادگی لازم برای بهرهبرداری صحیح از منابع آبی احتمالی پیشرو بود.
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی استان با قدردانی از حضور و مشارکت فعال نمایندگان جوامع محلی گفت: نکته بسیار ارزشمند این نشست، نگاه جامع و اولویتبندی منطقی نمایندگان مردم منطقه بود؛ بهگونهای که تأمین آب شرب، حفاظت از محیطزیست و سپس تثبیت و ایجاد اشتغال را بهعنوان اولویتهای اصلی مطرح کردند. این رویکرد نشاندهنده درک عمیق مردم از مفهوم توسعه پایدار است و همراهی آنان شرط اساسی موفقیت هر برنامه اجرایی خواهد بود.
عرباول با اشاره به شرایط اقلیمی و پیشبینیهای بارشی ماههای آینده تصریح کرد: با توجه به بارشهای اخیر و ذخایر برفی موجود در بالادست، امیدواریهایی برای بهبود شرایط آبی منطقه سیستان وجود دارد. بر همین اساس، این جلسه با هدف هماهنگی هرچه بیشتر میان دستگاههای اجرایی برگزار شد تا وظایف هر دستگاه بهصورت شفاف و پیش از بروز شرایط بحرانی مشخص شود.
وی ادامه داد: در این نشست تأکید شد که مدیریت یکپارچه تالاب بینالمللی هامون با محوریت ادارهکل حفاظت محیطزیست استان و در چارچوب مصوبات کارگروه انجام شود و از هرگونه اقدام جزیرهای، پراکنده و خارج از برنامه مصوب توسط دستگاهها جلوگیری به عمل آید.
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی استان در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع لایروبی مسیرها و مدیریت روانآبها اشاره کرد و گفت: گزارشی از سوی شرکت آب منطقهای استان درباره وضعیت کانالها و اقدامات انجامشده ارائه شد. اگرچه عملیات لایروبی آغاز شده است، اما این اقدامات باید با سرعت، دقت و توان بیشتری ادامه یابد. در این زمینه، بخشی از تأمین منابع مالی بر عهده وزارت نیرو بوده و بخشی نیز از محل اعتبارات استانی حمایت خواهد شد.
عرباول خاطرنشان کرد: از دستگاههای اجرایی خواسته شد اولویتهای بحرانی، نقاط مؤثر برای لایروبی و اقدامات ضروری را بهصورت مشخص و مکتوب اعلام کنند تا منابع محدود موجود به شکل هدفمند تخصیص یابد و دغدغههای مردم منطقه در اسرع وقت کاهش پیدا کند. سازمان مدیریت و برنامهریزی استان آمادگی دارد در چارچوب این اولویتها، حمایتهای مالی لازم را انجام دهد.
خاک حاصلخیزی که از دست میرود، بهراحتی بازنمیگردد. در استانی مثل سیستان و بلوچستان که هر ذره خاک ارزشمند است، وظیفه همه ماست که در حفظ آن بکوشیم. امیدوارم با ادامه پروژههای آبخیزداری، همکاری مردم، و توجه بیشتر دستگاهها، بتوانیم آیندهای پایدار و امن برای فرزندان این سرزمین بسازیم.
سیستان امروز بیش از آب، به اراده نیاز دارد، به طرحی جامع که فراتر از شعار، بر پایهی دانش و مشارکت مردم، حیات را به منطقه بازگرداند، احیای تالاب هامون نه فقط زیستمحیطی، بلکه حیاتی ملی است. چراکه با خاموش شدن سیستان، بخشی از هویت ایران نیز در غبار فرو میرود.
انتهای خبر/
