به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، سواد رسانهای با مجهز کردن مخاطب به دانش تجزیه، تحلیل و ارزیابی اطلاعات، نوعی مصونسازی را رقم میزند. در واقع مخاطبانی که از دانش رسانهای برخوردارند در مواجهه با رسانهها آزادی عمل و استقلال بیشتری دارند.سواد رسانهای به مخاطبان کمک میکند تا چگونگی ایجاد پیامهای رسانهای را درک کنند و آنچه رسانهها میخواهند به آنها القا کنند را تشخیص دهند.
در دنیایی که اطلاعات با سرعت سرسامآوری در دسترس ما قرار دارد، تفکیک واقعیت از خیال، از ضروریات زندگی محسوب میشود. در این میان، سواد رسانه به عنوان یک مهارت حیاتی برای هر فرد، نقش مهمی در شکلدهی به دیدگاهها، تصمیمگیریها و در نهایت، رفتار ما ایفا میکند.
دسترسی آسان به اینترنت و شبکههای اجتماعی، اگرچه فرصتهای بیشماری را برای یادگیری و تبادل اطلاعات فراهم آورده است، اما در عین حال چالشهای جدیدی را نیز به وجود آورده است.
سواد رسانه به افراد توانایی لازم برای ارزیابی منبع، اعتبار و هدف انتشار یک خبر یا اطلاعات را میدهد. این مهارت به ما کمک میکند تا منبع خبر را بررسی کنیم؛ اطلاعات را با منابع دیگر مقایسه کنیم؛ هدف انتشار خبر را درک کنیم و از سوگیریهای احتمالی آگاه شویم.
سواد رسانه تنها یک مهارت دریافت نیست، بلکه یک مهارت تولید نیز است. شهروندان رسانهای فعال باید مسئولیتپذیری خود را در فرآیند انتشار پیامها درک کنند. اگر ما نتوانیم صحت اطلاعاتی را که بازنشر میدهیم تأیید کنیم، خود به عاملی برای گسترش اطلاعات نادرست تبدیل شدهایم.
سواد رسانه تنها یک مهارت دریافت نیست
محمد ریگی یکی از شهروندان ایرانشهری در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، بیان کرد: سواد رسانهای دیگر فقط خواندن یا دیدن نیست؛ بلکه تفکیک نیت پشت پیام است. این شامل توانایی درک این موضوع است که محتوا همیشه یک «فرستنده» دارد که هدفی تجاری، سیاسی یا اجتماعی را دنبال میکند. این یک سپر دفاعی برای ذهن در برابر دستکاریهای پیچیده است.
وی افزود: ما سریعاً لایک میکنیم، کامنت میگذاریم یا مطلب را به اشتراک میگذاریم. باید لحظهای مکث کنیم و بپرسیم: آیا این موضوع ارزش انتشار دارد؟ آیا من واقعاً آن را فهمیدم یا فقط هیجانزده شدم؟ همچنین، باید آگاهانه دنبال منابعی برویم که دیدگاه ما را به چالش میکشند.
حجتالله صادقی مدرس سواد رسانه در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، بیان کرد: در دنیای پرهیاهوی امروز که اطلاعات همچون سیلی بیوقفه در حال جریان است، توانایی حفظ سلامت فکری و درک صحیح از رویدادها، بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است.
وی بر اهمیت حیاتی «سواد رسانهای» تأکید کرد و گفت: سواد رسانهای مجموعهای از مهارتهاست که به هر فردی کمک میکند تا به اطلاعات رسانهای به صورت انتقادی نگاه کند، آنها را تحلیل و ارزیابی کند و در نهایت با مسئولیتپذیری با رسانهها و محتوای آنها تعامل داشته باشد.
صادقی عنوان کرد: بدون این مهارتها، ما به راحتی در دام دستکاری، اطلاعات غلط میافتیم و قدرت تصمیمگیری آگاهانه خود را از دست میدهیم.
وی مطرح کرد: یکی از جدیترین تهدیدات در فضای اطلاعاتی امروز، پدیده «اخبار جعلی» یا همان «فیک نیوز» است. صادقی اخبار جعلی را اینگونه تعریف میکند: اینها اطلاعات نادرست یا گمراهکنندهای هستند که عمداً و با نیت فریب افکار عمومی منتشر میشوند.
صادقی خاطرنشان کرد: این اخبار میتوانند از ریشه ساختگی باشند یا ترکیبی هوشمندانه از واقعیت و دروغ باشند که با هدفی خاص تنظیم شدهاند. این پدیده، به دلیل سرعت خیرهکننده انتشار در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی، اعتماد عمومی و سلامت اطلاعاتی جامعه را به شدت به خطر میاندازد.
وی در ادامه به پیامدهای گسترده و مخرب اخبار جعلی اشاره کرد و گفت: در سطح فردی، این اخبار میتوانند باعث اضطراب، تصمیمگیریهای غلط و کاهش اعتماد به رسانههای واقعی شوند. در سطح جامعه، اخبار جعلی میتواند تفرقه ایجاد کند، شایعات را گسترش دهد و حتی به خشونت دامن بزند.
مدرس سواد رسانه در پایان تأکید کرد: تک تک ما به عنوان مصرفکننده رسانه، نقشی حیاتی در مبارزه با اخبار جعلی داریم. مسئولیت اصلی، بالا بردن سواد رسانهای خودمان و راستیآزمایی هر خبر، قبل از باور کردن یا انتشار آن است. هرگز بدون تحقیق، خبری را به اشتراک نگذاریم. همچنین، حمایت از رسانههای معتبر و اخلاقمدار و گزارش دادن اخبار جعلی به پلتفرمهای مربوطه، از دیگر کارهایی است که میتوانیم انجام دهیم. یادمان باشد، هر کلیک، هر لایک و هر اشتراکگذاری ما میتواند بر سرنوشت اطلاعات در فضای مجازی تأثیر بگذارد.
انتهای خبر/
