به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «آوای‌هیرمند» به نقل از «اوشیدا»، محمد رکوعی در نشست خبری با خبرنگاران و اصحاب رسانه منطقه سیستان بیان کرد: دانشگاه باید در کنار انجام وظایف قانونی و علمی خود، به موضوعات و چالش‌هایی توجه کند که به‌طور مستقیم با زندگی مردم منطقه ارتباط دارند؛ چراکه پژوهش زمانی می‌تواند نقش مؤثری در توسعه ایفا کند که نتایج آن در تصمیم‌گیری‌ها و حل مشکلات جامعه مورد استفاده قرار گیرد.
هدایت ظرفیت‌های علمی دانشگاه به سمت نیازهای سیستان
رئیس دانشگاه زابل با اشاره به مسئولیت‌های این دانشگاه در قبال منطقه سیستان اظهار کرد: در حوزه‌های مختلف از جمله آب، محیط زیست، توسعه شهری و آموزش، مطالعات و اقدامات متعددی انجام شده است، اما بخشی از ظرفیت‌های علمی دانشگاه هنوز به‌صورت منسجم و متمرکز در خدمت اولویت‌های منطقه قرار نگرفته و برای اصلاح این وضعیت برنامه‌ریزی کرده‌ایم.
وی با اشاره به برنامه دانشگاه برای هدفمند کردن فعالیت‌های علمی و پژوهشی افزود: دانشگاه زابل دارای هشت دانشکده و ۴۷ گروه آموزشی است و بیش از ۳۰۰ عضو هیأت علمی در این مجموعه فعالیت می‌کنند؛ ظرفیتی ارزشمند که در صورت برنامه‌ریزی منسجم می‌تواند نقش مؤثری در رفع مشکلات منطقه داشته باشد.
رکوعی ادامه داد: در گذشته بخش قابل توجهی از پژوهش‌ها براساس علاقه، تخصص و زمینه فعالیت اعضای هیأت علمی انجام می‌شد و با وجود مطالعات ارزشمند، همه این فعالیت‌ها در قالب برنامه‌ای متمرکز و متناسب با اولویت‌های منطقه قرار نداشت.
وی تصریح کرد: در برنامه جدید تلاش می‌کنیم با همکاری مدیران گروه‌های آموزشی و رؤسای دانشکده‌ها، بخش بیشتری از توان پژوهشی دانشگاه را به سمت نیازهای اصلی منطقه هدایت کنیم تا نتایج مطالعات علمی در مسیر حل مسائل سیستان مورد استفاده قرار گیرد.
هشت محور پژوهشی برای حل چالش‌های منطقه
رئیس دانشگاه زابل هشت محور پژوهشی تعیین‌شده در این دانشگاه را شامل امنیت آبی و سازگاری با تغییرات اقلیمی، کشاورزی پایدار و امنیت غذایی، احیای محیط زیست تالاب هامون و مدیریت گرد و غبار، انرژی‌های تجدیدپذیر و زیرساخت‌های پایدار، اقتصاد مرزی و توسعه کسب‌وکارهای محلی، توسعه اجتماعی و سرمایه انسانی، سلامت دام و امنیت زیستی و همچنین میراث فرهنگی، هویت سیستانی و معماری عمومی عنوان کرد.
رکوعی افزود: برای هر یک از هشت دانشکده، یک مأموریت محوری و برای سایر دانشکده‌ها نیز مأموریت‌های مکمل در نظر گرفته شده است تا فعالیت‌های علمی و پژوهشی با انسجام بیشتری دنبال شود.
وی ابراز امیدواری کرد و گفت: پایه‌گذاری این برنامه در سال جاری به نتایج ملموس‌تری در زمینه حل مسائل منطقه و تقویت جایگاه دانشگاه زابل منجر شود.
اعلام مواضع کارشناسی دانشگاه درباره طرح‌های آبی سیستان
رئیس دانشگاه زابل با اشاره به موضوع آب و طرح‌های مرتبط با آن در منطقه سیستان بیان کرد: دانشگاه درباره مسائل آبی، از جمله پروژه ۴۶ هزار هکتاری و طرح‌های مرتبط با نحوه تأمین و توزیع آب، مواضع کارشناسی خود را اعلام کرده و مستندات و دیدگاه‌های تخصصی این مجموعه در اختیار مراجع مرتبط قرار گرفته است.
وی تأکید کرد: استفاده از ظرفیت علمی دانشگاه در بررسی طرح‌های مهم منطقه می‌تواند به تصمیم‌گیری دقیق‌تر و توجه بیشتر به شرایط و نیازهای سیستان کمک کند.
امیدآفرینی و مقابله با مخاطرات زیست‌محیطی در اولویت دانشگاه
رکوعی با تشریح مأموریت‌های جدید دانشگاه زابل اظهار کرد: نخستین مأموریت دانشگاه، امیدآفرینی در منطقه سیستان است؛ موضوعی که تنها به فعالیت‌های فرهنگی محدود نمی‌شود و هر اقدام علمی، فرهنگی و اجتماعی که بتواند به تقویت امید و بهبود شرایط زندگی مردم کمک کند، در این چارچوب قرار می‌گیرد.
وی افزود: دومین مأموریت به مقابله با مخاطرات زیست‌محیطی اختصاص دارد که با توجه به شرایط منطقه، پدیده گرد و غبار و ریزگردها در کانون توجه آن قرار گرفته است.
رئیس دانشگاه زابل ادامه داد: سومین مأموریت نیز شناسایی و بهره‌گیری از مزیت‌های نسبی منطقه است که انرژی‌های تجدیدپذیر یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های سیستان در این زمینه به شمار می‌رود.
تدوین مدل مقابله با ریزگردها با مشارکت ۲۲ متخصص
رکوعی با تشریح اقدامات دانشگاه زابل برای مقابله با ریزگردها گفت: در پی درخواست استانداری و با مدیریت معاونت استانداری و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان سیستان و بلوچستان، جلسات متعددی برای بررسی راهکارهای مقابله با این پدیده برگزار شد.
وی افزود: در این جلسات مقرر شد دیدگاه‌ها و مدل‌های پیشنهادی مجموعه‌های مختلف بررسی و پس از ارزیابی، الگوی مناسب برای اجرا انتخاب شود؛ بر همین اساس، دانشگاه زابل تیمی متشکل از ۲۲ نفر از متخصصان رشته‌ها و گرایش‌های مرتبط تشکیل داد.
رئیس دانشگاه زابل ادامه داد: اعضای این تیم با بررسی بیش از ۱۲۰ منبع علمی شامل مقاله‌ها، طرح‌های پژوهشی، رساله‌ها و پایان‌نامه‌ها، مطالعات خود را انجام دادند و براساس دانش تخصصی و بررسی‌های صورت‌گرفته، مدلی برای مقابله با ریزگردها تدوین کردند.
وی بیان کرد: نتایج این مطالعات در اختیار مجموعه‌های مرتبط قرار گرفت و براساس آن، گزارشی راهبردی و اجرایی تهیه شد. همچنین برای بهره‌گیری از تجربه‌های میدانی، دیدگاه شماری از صاحب‌نظران و فعالان اجتماعی منطقه دریافت و در تدوین پیشنهادها مورد توجه قرار گرفت.
رکوعی با اشاره به گستردگی کانون‌های گرد و غبار در منطقه تصریح کرد: ابعاد این مسئله بسیار وسیع است و تنها یکی از ۲۶ کانون مورد اشاره در مطالعات، وسعتی حدود سه هزار و ۵۰۰ هکتار دارد؛ بنابراین مقابله با این پدیده به برنامه‌ریزی بلندمدت، تأمین منابع مالی و مشارکت دستگاه‌های مسئول نیازمند است.
وی تأکید کرد: دانشگاه زابل وظیفه مطالعات علمی و ارائه راهکار را انجام داده است، اما اجرای طرح‌های گسترده مقابله با ریزگردها بدون تأمین اعتبار و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی امکان‌پذیر نیست.
مطالعات توسعه شهری زابل در انتظار تأمین اعتبار
رئیس دانشگاه زابل با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه توسعه شهری گفت: در سال‌های گذشته، اعضای هیأت علمی دانشگاه با همکاری شهرداری‌ها، طرح‌هایی در زمینه طراحی مبلمان شهری تهیه و در اختیار مجموعه‌های مرتبط قرار دادند.
وی افزود: بررسی‌های بعدی نشان داد اجرای مبلمان شهری بدون توجه به طرح تفصیلی و مطالعات ترافیکی می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند؛ ازاین‌رو دانشگاه برای تکمیل مطالعات و تهیه طرح تفصیلی شهری نیز وارد عمل شد.
رکوعی خاطرنشان کرد: پس از آماده شدن طرح، مکاتبات لازم برای تأمین اعتبار و اجرای آن با مراجع مرتبط انجام شد و دانشگاه اعلام کرد در صورت فراهم شدن منابع مالی، آمادگی دارد در اجرای طرح مشارکت کند.
وی ادامه داد: اگر امکان تأمین اعتبار از طریق دانشگاه وجود نداشته باشد، دستگاه‌های مسئول از جمله شهرداری و فرمانداری می‌توانند از طرح‌های آماده‌شده استفاده کرده و زمینه اجرای آن‌ها را فراهم سازند.
حمایت از آموزش مدارس در چارچوب مسئولیت اجتماعی دانشگاه
رئیس دانشگاه زابل با اشاره به فعالیت‌های این دانشگاه در حوزه آموزش عمومی اظهار کرد: یکی دیگر از موضوعات مهم منطقه، ارتقای کیفیت آموزش در مدارس و کمک به تقویت بنیه علمی دانش‌آموزان است.
وی افزود: دانشگاه در چارچوب مسئولیت اجتماعی خود برای استفاده از ظرفیت استادان و توان علمی مجموعه در این زمینه اقدام کرده است و حتی در مواردی هزینه‌های قابل توجهی برای حضور استادان و اجرای برنامه‌های آموزشی صرف شده است.
رکوعی تصریح کرد: این فعالیت‌ها جزو وظایف مستقیم دانشگاه نیست و در سال‌های گذشته نیز ردیف اعتباری مشخصی برای آن‌ها وجود نداشته است، اما دانشگاه با توجه به مسئولیت اجتماعی خود و تا جایی که توان و امکاناتش اجازه دهد، به این اقدامات ادامه خواهد داد.
وی با اشاره به ظرفیت انسانی دانشگاه زابل بیان کرد: این دانشگاه بیش از ۳۰۰ عضو هیأت علمی، حدود ۴۰۰ کارمند و جمعیت چند هزار نفری دانشجویان را در خود جای داده است و توجه به توان علمی و انسانی این مجموعه می‌تواند برای آینده منطقه اهمیت زیادی داشته باشد.
رئیس دانشگاه زابل تأکید کرد: دانشگاه یک مجموعه نوپا در مسیر توسعه نیست، بلکه سرمایه انسانی ارزشمندی در آن فعالیت می‌کند که حمایت از آن می‌تواند در پیشرفت منطقه نقش‌آفرین باشد.
افزایش پذیرش دانشجویان دکتری در دانشگاه زابل
رکوعی با اشاره به ساختار آموزشی دانشگاه زابل اظهار کرد: این دانشگاه بیش از ۱۳۰ رشته و گرایش تحصیلی دارد که بخشی از آن‌ها در مقطع کارشناسی و بخش دیگر در مقاطع تحصیلات تکمیلی ارائه می‌شوند.
وی افزود: در چند سال گذشته، توسعه رشته‌های تحصیلات تکمیلی با محدودیت‌هایی همراه بود، اما در سال گذشته تلاش‌هایی برای افزایش رشته‌ها و تقویت ظرفیت آموزشی دانشگاه انجام شد که به ایجاد رشته‌های جدید در مقاطع مختلف منجر شد.
رئیس دانشگاه زابل با اشاره به وضعیت پذیرش دانشجویان جدید بیان کرد: آمار نهایی ورودی‌های جدید در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد هنوز مشخص نشده است، اما در مقطع دکتری، تعداد پذیرفته‌شدگان از ۳۱ نفر در سال گذشته به ۴۷ نفر در سال جاری افزایش یافته است.
وی در پایان تأکید کرد: دانشگاه زابل علاوه بر مأموریت‌های آموزشی و پژوهشی، خود را در قبال مسائل منطقه مسئول می‌داند و تلاش می‌کند با استفاده از ظرفیت اعضای هیأت علمی، دانشجویان و امکانات موجود، در حل مشکلات آب، محیط زیست، توسعه اقتصادی و اجتماعی و تقویت امید در منطقه سیستان نقش مؤثرتری ایفا کند.
انتهای خبر
