مصطفی سالاری در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «آوایهیرمند»، با اشاره به جایگاه آثار سعدی بیان کرد: آثار سعدی بهطور کلی به دو بخش نظم و نثر تقسیم میشود؛ «بوستان» با حدود ۴۰۱۰ بیت، مثنویای اخلاقی و آموزشی در ده باب از جمله عدل، احسان، عشق و تواضع است که با زبانی ساده و روان به مسائل گوناگون زندگی انسان میپردازد.
وی افزود: اثر دیگر سعدی «گلستان» است که در هفت باب تنظیم شده و نثری آمیخته با نظم دارد؛ این کتاب شامل حکایتهای کوتاه با نتایج اخلاقی و اجتماعی است و زبان آهنگین و طنز لطیف سعدی در آن تأثیری عمیق بر مخاطب میگذارد. همچنین مجموعه کلیات سعدی شامل قصاید، غزلیات و رباعیات است که غزلیات عاشقانه و عارفانه آن شهرتی جهانی دارد و از برجستهترین نمونههای غزل فارسی به شمار میرود.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه اندیشههای سعدی همچنان کارآمد است، تصریح کرد: مهمترین مؤلفههای فکری و اخلاقی سعدی را میتوان در عدالتمحوری، اخلاق همزیستی، تأکید بر عقل و خردورزی و صلحطلبی دانست؛ او ظلم حاکمان را نکوهش کرده و بر رعیتدوستی تأکید دارد، به مدارا و پرهیز از تعصب دعوت میکند و با روایتهایی از جنگ و تندروی، مخاطب را به صلح فرا میخواند.
سالاری ادامه داد: دلیل اثرگذاری سعدی بر مخاطب معاصر، زبان ساده و روان، بهرهگیری از امثال و حکم، طرح مفاهیم فراتاریخی مانند دوستی و مسئولیتپذیری، طنز لطیف و توجه به جزئیات زندگی روزمره است؛ شخصیتهایی که او ترسیم میکند، برای مخاطب امروز نیز آشنا و قابل لمس هستند.
وی در خصوص نقش سعدی در هویت فرهنگی ایرانی در سطح جهانی گفت: آثار سعدی نماد ادب انسانی و عقلانی در برابر کلیشههای شرقشناسانه است و با تقویت زبان فارسی بهعنوان زبان فرهنگ و اخلاق، در دیپلماسی عمومی نقش مؤثری ایفا کرده و ایران را بهعنوان مهد حکمت عملگرا معرفی میکند.
عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی زاهدان با اشاره به ضرورت بازتولید مفاهیم سعدی برای نسل جدید بیان کرد: در عصر رسانه باید به سمت تولید انیمیشنهای کوتاه و موشنگرافیک از حکایتهای گلستان، پادکستهایی با روایت امروزی مانند «حکایت سعدی در مترو» و طراحی بازیهای آموزشی با محور انتخابهای اخلاقی حرکت کرد.
سالاری افزود: اندیشههای سعدی با مسائل اجتماعی امروز نیز نسبت مستقیم دارد؛ او به نقد فاصله طبقاتی و تبعیض میپردازد، بر احترام به اقوام و مذاهب تأکید دارد و در حوزه اخلاق عمومی، از غیبت، دروغ و ریا پرهیز میدهد. سعدی راهحلهای انتزاعی ارائه نمیکند، بلکه در قالب موقعیتهای عینی، مسیر عمل را نشان میدهد.
وی در ادامه درباره کمرنگ شدن آثار کلاسیک در سبک زندگی نسل جوان گفت: آموزش سنتی و حفظمحور، فاصله رسانهای و نبود تولید محتوای جذاب، همچنین تصور قدیمی بودن این آثار از دلایل این مسئله است؛ برای حل آن باید آثار کلاسیک را در آموزشهای شهروندی و تفکر انتقادی ادغام کرد و از چهرههای فرهنگی برای روایتهای امروزی بهره گرفت.
عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی زاهدان نقش سعدی در انسجام اجتماعی را بسیار مهم دانست و تصریح کرد: سعدی تجربه زیسته خود را در قالب آثار تعلیمی ارائه داده و در گلستان، نوعی گفتوگوی تمدنها را به نمایش میگذارد؛ او بر مسئولیت متقابل مردم و حاکمیت تأکید دارد و با ترویج اخلاق حرفهای مانند راستی در تجارت و انصاف در قضاوت، به افزایش سرمایه اجتماعی کمک میکند.
سالاری در پایان با اشاره به راهکارهای مردمیسازی بزرگداشت سعدی خاطرنشان کرد: برگزاری پویش «یک دقیقه با سعدی» در شبکههای اجتماعی، طراحی اپلیکیشن «سعدییار»، اجرای تئاتر خیابانی، همکاری با کافهها برای انتشار حکایتها و حتی ساخت شخصیتهای عروسکی برای کودکان، از جمله رویکردهای نوآورانه برای ترویج اندیشههای سعدی در جامعه است.
انتهای خبر/
