به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «آوایهیرمند»، همزمان با پایان دوره پرورش، عملیات برداشت ماهی از استخرهای خاکی در شهرستان هیرمند با حضور بهرهبرداران و فعالان حوزه آبزیپروری آغاز شد؛ رویدادی که نهتنها نویدبخش افزایش تولید آبزیان در منطقه است، بلکه بارقهای از امید را در دل خانوادههای صیاد و فعالان این عرصه روشن کرده است.
در روزهایی که نسیم صبحگاهی بر پهنه استخرهای پرورش ماهی میوزید، تورها یکی پس از دیگری بالا کشیده میشد و ماهیان نقرهای در میان دستان پرتلاش صیادان میدرخشیدند. لبخند رضایت بر چهره مردان و زنانی نقش بسته بود که ماهها برای رسیدن به چنین روزی صبر و تلاش کرده بودند. برداشت امسال به گفته بهرهبرداران، از نظر کمیت و کیفیت در وضعیت مطلوبی قرار دارد و همین موضوع شور و نشاط خاصی در میان فعالان این حوزه ایجاد کرده است.
پرورش ماهی در استخرهای خاکی هیرمند طی سالهای اخیر بهعنوان یکی از راهکارهای مؤثر در جبران بخشی از خسارات ناشی از خشکسالی و کاهش منابع آبی مطرح شده است. بسیاری از کشاورزانی که در گذشته به دلیل کمآبی با کاهش تولید مواجه شده بودند، با تغییر الگوی فعالیت خود به سمت آبزیپروری، توانستهاند بخشی از درآمد از دسترفته را جبران کنند. این تغییر رویکرد، امروز به ثمر نشسته و نتایج آن در افزایش تولید و رونق نسبی اقتصاد محلی قابل مشاهده است.
شادی صیادان هیرمند از صید پربرکت
حمید سارانی یکی از صیادان باسابقه منطقه در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «آوایهیرمند»، بیان کرد: امسال به لطف خدا صید خوبی داشتیم. وزن ماهیها مناسب و بازار فروش هم بهتر از سال گذشته است. وقتی تور را بالا میکشیم و این حجم از ماهی را میبینیم، خستگی چند ماه کار و مراقبت از بین میرود.
وی افزود: حمایتهای فنی و مشاورهای کارشناسان جهاد کشاورزی نیز در بهبود روند پرورش و کاهش تلفات تأثیرگذار بوده است.
امید نهتانی یکی دیگر از بهرهبرداران جوان که چند سالی است وارد عرصه آبزیپروری شده، در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «آوایهیرمند»، گفت: من قبلاً در بخش کشاورزی فعالیت میکردم، اما با توجه به شرایط آب و هوا تصمیم گرفتم بخشی از زمینم را به استخر پرورش ماهی اختصاص دهم. خوشبختانه نتیجه خوبی گرفتم. امسال علاوه بر تأمین هزینههای خانواده، توانستم برای دو نفر دیگر هم اشتغال ایجاد کنم. اگر تسهیلات بیشتری در اختیار جوانان قرار گیرد، میتوان ظرفیت تولید را چند برابر کرد.
کاظم سالاری فعال در حوزه آبزیپروری شهرستان هیرمند نیز در گفتگو با خبرنگار ما گفت: با راهاندازی استخر پرورش ماهی، همینجا مشغول کار شدهام و دیگر برای تأمین مخارج زندگی مجبور نیستم به شهرهای دیگر بروم؛ خدا را شکر برداشت امسال خوب بوده و حالا هم کنار خانوادهام هستم و هم درآمد ثابتی دارم.
کارشناسان معتقدند توسعه استخرهای خاکی پرورش ماهی، علاوه بر تأمین بخشی از نیاز بازار به پروتئین سالم، میتواند به تثبیت جمعیت در روستاها و جلوگیری از مهاجرت کمک کند. ایجاد زنجیره تولید تا مصرف، شامل پرورش، برداشت، بستهبندی و عرضه، زمینه اشتغال مستقیم و غیرمستقیم برای دهها نفر را فراهم کرده است. در شرایطی که بسیاری از مناطق با چالش بیکاری مواجهاند، چنین طرحهایی میتواند الگویی موفق برای توسعه پایدار در مناطق مرزی باشد.
از سوی دیگر، افزایش تولید آبزیان در هیرمند موجب شده بخشی از نیاز بازارهای اطراف نیز از طریق تولیدات محلی تأمین شود. این موضوع علاوه بر کاهش هزینههای حملونقل، به تازهتر رسیدن محصول به دست مصرفکننده کمک کرده و رضایت خریداران را در پی داشته است. برخی فروشندگان محلی نیز از افزایش استقبال مردم از ماهی تازه پرورشی خبر میدهند و آن را نشانهای از اعتماد به تولیدکنندگان بومی میدانند.
فعالان این حوزه البته همچنان با چالشهایی همچون هزینههای تأمین نهادهها، نوسانات قیمت خوراک آبزیان و محدودیتهای منابع آبی روبهرو هستند. با این حال، روحیه امید و همدلی میان صیادان هیرمند سبب شده این مشکلات مانعی جدی بر سر راه ادامه فعالیت آنان نباشد. بسیاری از آنان معتقدند با برنامهریزی دقیقتر و حمایتهای هدفمند، میتوان ظرفیتهای موجود را به شکل بهتری شکوفا کرد.
برداشت پربرکت امسال در هیرمند، تنها یک رویداد اقتصادی نیست؛ بلکه نمادی از ایستادگی مردمانی است که با وجود سختیها، راههای نوین معیشت را تجربه کردهاند و امروز ثمره تلاش خود را در تورهای پر از ماهی میبینند. صدای شادی صیادان در کنار استخرها، حکایت از امیدی دارد که در دل این منطقه مرزی جوانه زده است؛ امیدی که میتواند با استمرار حمایتها و توسعه زیرساختها، به شکوفایی هرچه بیشتر اقتصاد محلی بینجامد.
هیرمند؛ ظرفیت طلایی آبزیپروری در دل خشکسالی
رضا سرگلزایی کارشناس اداره شیلات شهرستان هیرمند، در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «آوایهیرمند»، گفت: با وجود خشکسالیهای پیدرپی و کاهش حقابه سیستان از سال ۱۳۹۰، هیرمند با تکیه بر ظرفیت ۵۷۰ استخر فعال و استفاده از چاهکها و منابع آب زیرزمینی، همچنان یکی از قطبهای مهم آبزیپروری منطقه محسوب میشود.
وی با اشاره به ظرفیتهای آبزیپروری در این شهرستان مرزی بیان کرد: هیرمند طی سالهای گذشته یکی از قطبهای اصلی کشاورزی و آبزیپروری در منطقه سیستان بوده است، اما از سال ۱۳۹۰ بهدلیل کاهش نزولات آسمانی، تغییر مسیر آب از سوی افغانستان و ممانعت از تخصیص حقابه سیستان، این منطقه با خشکسالیهای پیدرپی مواجه شد که بخش کشاورزی و شیلات را با مشکلات جدی روبهرو کرد.
سرگلزایی افزود: با حفر چاهکهای متعدد و استفاده از منابع آب زیرزمینی و آبهای نامتعارف، کشاورزان و آبزیپروران توانستند تا حدودی فعالیتهای خود را حفظ کنند و از ظرفیتهای موجود بهره ببرند.
وی با بیان اینکه هیرمند از پتانسیل بالایی در حوزه آبزیپروری برخوردار است، تصریح کرد: در حال حاضر ۵۷۰ استخر خاکی، بتنی و پیشساخته در شهرستان وجود دارد که اغلب آنها فعال هستند و در آنها گونههای مختلفی از جمله آمور، کپور، فیتوفاگ و بیگهد پرورش داده میشود. همچنین در فصل زمستان، پرورش ماهی قزلآلای رنگینکمان نیز در این استخرها انجام میگیرد.
کارشناس اداره شیلات هیرمند ادامه داد: با توجه به افزایش شوری برخی منابع آبی، پرورش ماهیان خاویاری نیز در دستور کار قرار گرفته و گونههای جدیدی به ظرفیت شیلات سیستان افزوده شده است. با توجه به توجیه اقتصادی مناسب این گونهها، انتظار میرود بخش خصوصی بیش از پیش در زمینه پرورش ماهیان خاویاری، چه در بخش تولید گوشت و چه استحصال خاویار، ورود کند.
وی خاطرنشان کرد: در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۵۰ هزار قطعه بچهماهی گرمابی از نوع آمور و کپور در استخرهای شهرستان رهاسازی شده که پیشبینی میشود بیش از ۷۰۰ تن ماهی گرمابی برداشت شود.
سرگلزایی همچنین گفت: علیرغم نوسانات کمی و کیفی آب چاهکها و گرایش آنها به سمت لبشور و شور، پرورش ماهی قزلآلای رنگینکمان بهعنوان گونهای سازگار با شرایط آب منطقه، مورد توجه بهرهبرداران قرار گرفته است؛ بهطوریکه در سال جاری بیش از ۶۰ هزار قطعه بچهماهی در استخرهای شهرستان رهاسازی شده و پیشبینی میشود بیش از ۸۰ تن محصول از این محل برداشت شود.
وی در پایان تأکید کرد: کوتاه بودن دوره پرورش و صرفه اقتصادی مناسب، ماهی قزلآلا را به گزینهای سودده برای آبزیپروران هیرمند تبدیل کرده و میتواند نقش مؤثری در اشتغال و رونق اقتصادی منطقه ایفا کند.
انتهای خبر/
