به گزارش پایگاه خبری تحلیلی آوای هیرمند به نقل از«عصرهامون»، سالهاست مردم سیستان زیر سایه خشکسالی، وزش بادهای ۱۲۰ روزه و هجوم بیامان ریزگردها روزگار میگذرانند. خشکشدن تالاب بینالمللی هامون بر اثر تداوم خشکسالی، کاهش بارندگی و تأمیننشدن کامل حقابه قانونی از سوی کشور افغانستان، این پهنه ارزشمند را به یکی از مهمترین کانونهای تولید گردوغبار در شرق کشور تبدیل کرده است.
امروز طوفانهای گردوخاک دیگر یک پدیده مقطعی نیست، بلکه به بخشی از زندگی مردم سیستان بدل شده است؛ طوفانهایی که نفس کشیدن را دشوار، آسمان را خاکستری و زندگی روزمره را با اختلال روبهرو کردهاند.
افزایش بیماریهای تنفسی، قلبی و چشمی، کاهش دید افقی و وقوع حوادث جادهای تنها بخشی از پیامدهای این بحران است. مردم سیستان که سالها بار این شرایط سخت را بر دوش کشیدهاند، چشمانتظار اقداماتی مؤثر برای احیای تالاب هامون، تأمین حقابه و مهار کانونهای ریزگرد هستند تا بار دیگر هوای پاک و آرامش به این سرزمین بازگردد.
شدت این طوفان باعث تعطیلی ادارات سیستان و کاهش ساعت کاری شد.
خشکسالی و ریزگردها؛ زخم کهنه مردم سیستان
محمود ریگی یکی از شهروندان شهرک محمدشاهکرم شهرستان زهک در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» بیان کرد: هر بار که بادهای ۱۲۰ روزه در سیستان شدت میگیرد، زندگی در شهرک محمدشاهکرم رنگ دیگری به خود میگیرد. شنهای روان و ریزگردها از هر سو به سمت خانهها هجوم میآورند و گاهی آنقدر ماسه در کوچهها و حیاط منازل جمع میشود که انگار روستا در محاصره شنها قرار گرفته است و نفس کشیدن برای مردم، بهویژه کودکان و سالمندان، دشوار میشود. گاهی حجم ماسههای بادی در کوچهها و اطراف منازل آنقدر زیاد است که رفتوآمد نیز با مشکل مواجه میشود.
وی افزود: تنها خواسته مردم، احیای تالاب هامون، تأمین حقابه سیستان و اجرای طرحهای مهار شنهای روان است تا بتوانیم با آرامش در سرزمین خود زندگی کنیم.
طوفان زندگی مردم سیستان را بلعید
محمد کریمی یکی از اهالی روستای دهنو سردار در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» بیان کرد: سالهاست اهالی روستای دهنو سردار با خشکسالی، طوفانهای گردوخاک و وزش بادهای ۱۲۰ روزه دستوپنجه نرم میکنند، اما در سالهای اخیر شدت ریزگردها و ماسههای بادی به حدی افزایش یافته که زندگی روزمره مردم را با مشکلات فراوانی روبهرو کرده است. امروز بسیاری از بخشهای روستا در محاصره تپههای ماسهای و ریگهای روان قرار گرفته و گردوغبار بهراحتی وارد خانهها میشود.
وی افزود: در روزهای طوفانی حتی با بسته بودن درها و پنجرهها، گردوخاک تمام فضای خانه را فرا میگیرد و تنفس برای کودکان، سالمندان و بیماران بسیار سخت میشود. انباشته شدن ماسههای بادی در اطراف منازل، معابر و زمینهای کشاورزی نیز رفتوآمد مردم را با مشکل مواجه کرده و خسارتهای زیادی به زندگی و معیشت روستاییان وارد کرده است.
این شهروند ادامه داد: مردم روستای دهنو سردار از مسئولان انتظار دارند با تأمین حقابه تالاب هامون، مهار کانونهای تولید گردوغبار و اجرای طرحهای تثبیت شنهای روان، برای پایان دادن به این وضعیت اقدام جدی انجام دهند؛ زیرا ادامه این شرایط، ماندگاری مردم در روستا و ادامه زندگی را هر روز دشوارتر میکند.
حقابه؛ شرط اصلی مهار گردوغبار سیستان
الهام آبتین مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان در نشست خبری با اصحاب رسانه بیان کرد: شرایط طبیعی سیستان به دلیل اختلاف ارتفاع، همانند یک حوضچه بسته است و در گذشته وجود آب و جریانهای طبیعی از تبدیل خاک به کانون گردوغبار جلوگیری میکرد، اما خشکسالیهای پیدرپی و کاهش منابع آبی موجب شده است گردوغبار به یکی از مهمترین مشکلات مردم منطقه تبدیل شود.
وی افزود: تمامی مطالعات علمی، تجربیات کارشناسی و دانش بومی بر نقش تعیینکننده آب در کنترل ریزگردها تأکید دارند و اجرای طرحهای بیابانزدایی، نهالکاری و توسعه فضای سبز بدون تأمین حقابه و منابع آبی پایدار، بهتنهایی قادر به رفع این بحران نخواهد بود.
مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان با تأکید بر اینکه تأمین پایدار منابع آبی، اصلیترین راهکار مقابله با بحران گردوغبار در منطقه سیستان است، گفت: بازگشت آب به این منطقه علاوه بر کاهش ریزگردها، نقش مؤثری در احیای تالابها، بهبود شرایط زیستمحیطی و افزایش تابآوری جوامع محلی خواهد داشت.
وی در خصوص تالاب جازموریان نیز اظهار داشت: احیای این تالاب که میان استانهای سیستان و بلوچستان و کرمان مشترک است، همانند تالاب هامون وابسته به تأمین منابع آبی است و برنامههای احیایی بدون ورود آب به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.
هفت ایستگاه پایش، رصد مستمر کیفیت هوای سیستان
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان از فعالیت هفت ایستگاه پایش کیفیت هوا در منطقه سیستان خبر داد و افزود: اطلاعات این ایستگاهها بهصورت برخط در اختیار دستگاههای اجرایی قرار میگیرد تا تصمیمگیریها بر اساس شرایط واقعی آلودگی هوا انجام شود
وی با اشاره به فعالیت کارگروه مدیریت تالاب هامون تصریح کرد: تمامی طرحهای مرتبط با این تالاب باید علاوه بر حفاظت از محیط زیست، آثار ملموسی بر بهبود معیشت و کیفیت زندگی مردم منطقه داشته باشند و از اجرای پروژههای فاقد اثربخشی جلوگیری شود.
هماهنگی دستگاهها؛ لازمه احیای تالاب هامون
مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان در پایان، کمبود نیروی انسانی در حوزه محیطبانی را از چالشهای موجود برشمرد و خاطرنشان کرد: تقویت آموزش، افزایش مشارکت جوامع محلی، هماهنگی میان دستگاههای اجرایی و تأمین منابع آبی، مهمترین محورهای حفاظت و احیای محیط زیست استان به شمار میرود.
ریزگردها هزار و ۶۶۵ سیستانی را راهی بیمارستان کرد
حسین شهدادی رئیس دانشگاه علوم پزشکی زابل در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» با اشاره به پیامدهای بهداشتی طوفانهای گردوخاک در منطقه سیستان بیان کرد: از مجموع یک هزار و ۶۶۵ مراجعه ثبت شده، ۱۶۲ نفر به دلیل شدت علائم در مراکز درمانی بستری و هزار و ۵۰۳ نفر نیز پس از دریافت خدمات درمانی بهصورت سرپایی ترخیص شدند.
۸۳۸ بیمار تنفسی قربانی طوفانهای گردوخاک سیستان
وی با تشریح آمار مراجعهکنندگان افزود: بیشترین مراجعات مربوط به بیماران دارای مشکلات تنفسی بوده بهگونهای که ۸۳۸ نفر با عوارض تنفسی ناشی از گردوغبار به مراکز درمانی مراجعه کردند. همچنین ۴۶۷ نفر با مشکلات قلبی و عروقی، ۲۴۴ نفر به دلیل عوارض چشمی و ۷۴ نفر نیز بر اثر حوادث ترافیکی ناشی از کاهش میدان دید در زمان وقوع طوفان تحت درمان قرار گرفتند.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی زابل با اشاره به تداوم وزش بادهای شدید و وقوع ریزگردها در منطقه سیستان، از شهروندان خواست توصیههای بهداشتی را برای کاهش اثرات این پدیده جدی بگیرند.
وی تأکید کرد: افراد مبتلا به بیماریهای زمینهای از جمله بیماران مبتلا به آسم، آلرژی، بیماریهای مزمن ریوی و قلبی و عروقی، همچنین کودکان، سالمندان و جانبازان شیمیایی باید تاحدامکان از حضور در فضای باز خودداری کنند و در معرض هوای آلوده قرار نگیرند.
شهدادی ادامه داد: بیماران دارای بیماریهای زمینهای باید داروهای خود را مطابق تجویز پزشک مصرف کنند و در صورت بروز یا تشدید علائم تنفسی، بدون تأخیر به مراکز درمانی مراجعه کنند.
وی با توصیه به ماندن در منزل هنگام وقوع طوفان گفت: شهروندان در زمان افزایش غلظت گردوغبار، درها و پنجرههای منازل را بسته نگه دارند، سیستمهای تهویه و وسایل سرمایشی را به طور مرتب تمیز کنند و از انجام فعالیتهای غیرضروری در فضای باز بپرهیزند.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی زابل افزود: در صورت ضرورت حضور در فضای آزاد، استفاده از ماسکهای استاندارد ضروری است و اگر ماسک در دسترس نبود، میتوان به طور موقت از دستمال مرطوب برای پوشاندن دهان و بینی استفاده کرد.
شهدادی با اشاره به کاهش شدید میدان دید در زمان وقوع طوفانهای گردوغبار اظهار کرد: شهروندان از انجام سفرهای غیرضروری خودداری کنند و در صورت اجبار به رانندگی، با رعایت کامل قوانین راهنماییورانندگی، سرعت مطمئنه را رعایت کرده و در صورت تشدید توفان، خودرو را در مکانی امن متوقف کنند.
وی گفت: با رعایت توصیههای بهداشتی و همکاری شهروندان، از افزایش عوارض ناشی از گردوخاک و مراجعات به مراکز درمانی در منطقه سیستان جلوگیری شود.
انتهای خبر/
