به گزارش پایگاه خبری تحلیلی آوایهیرمند به نقل از «عصرهامون»، یحیی رستمزهی فعال فضای مجازی در یادداشتی نوشت؛ هوش مصنوعی به زبان ساده یعنی توانایی اندیشیدن در ماشین؛ فناوریای که میکوشد به سیستمها قدرت تصمیمگیری، تحلیل، یادگیری و انجام وظایف مختلف را بدهد، بیآنکه دل، احساس و وجدان انسانی داشته باشند.
هوش مصنوعی در سالهای اخیر از یک موضوع تخصصی و دانشگاهی فراتر رفته و به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل شده است. امروز بسیاری از افراد، گاه بدون آنکه متوجه باشند، از خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی استفاده میکنند؛ از پیشنهاد محتوای شبکههای اجتماعی و موتورهای جستوجو گرفته تا مسیریابها، ترجمه متون، دستیارهای هوشمند، سامانههای بانکی، آموزش مجازی، تولید محتوا و خدمات درمانی.
انسان در طول تاریخ ابزارهای مختلفی ساخته است تا تواناییهای خود را گسترش دهد و هوش مصنوعی نیز یکی از پیشرفتهترین ابزارهایی است که بشر در اختیار دارد. اما تفاوت اصلی این فناوری با ابزارهای پیشین، توانایی آن در تحلیل دادهها، یادگیری از الگوها و ارائه پاسخ یا پیشنهاد بر اساس اطلاعات موجود است.
هوش مصنوعی «میاندیشد»، اما «نمیفهمد». اندیشیدن آن بهمعنای پردازش دادهها، شناسایی الگوها و انجام محاسبات است، نه درک عمیق معنا، احساس، رنج، محبت، عدالت و ارزشهای انسانی. ماشین میتواند چهرهها را تشخیص دهد، متن تولید کند، اطلاعات را دستهبندی کند اما نمیتواند همدلی واقعی داشته باشد.
همین موضوع در حوزه آموزش نیز اهمیت دارد. هوش مصنوعی میتواند برای دانشآموزان و دانشجویان در یافتن اطلاعات، تمرین، یادگیری زبان، خلاصهسازی مطالب و تولید محتوای آموزشی مفید باشد، اما اگر استفاده از آن بدون نظارت و آموزش درست انجام شود، ممکن است به کاهش قدرت تحلیل، وابستگی فکری و تضعیف خلاقیت منجر شود.
دانشآموز و دانشجو باید یاد بگیرد که هوش مصنوعی را بهعنوان یک دستیار آموزشی به کار بگیرد، نه اینکه تمام فکر کردن، نوشتن و حل مسئله را به آن واگذار کند. مهارت اصلی در آینده، فقط استفاده از ابزارهای هوشمند نیست، بلکه توانایی پرسیدن سؤال درست، بررسی پاسخها، تشخیص اطلاعات نادرست و استفاده مسئولانه از فناوری خواهد بود.
نباید هر پاسخی را که از هوش مصنوعی دریافت میکنیم، بدون بررسی بپذیریم. این سامانهها ممکن است گاهی اطلاعات اشتباه، ناقص یا غیرواقعی ارائه دهند و کاربران باید با تقویت سواد رسانهای و تفکر انتقادی، منابع اطلاعاتی را بررسی کنند.
در فضای مجازی، تولید انبوه متن، تصویر، صدا و ویدئو با استفاده از هوش مصنوعی آسانتر شده است؛ اما همین مسئله میتواند زمینه انتشار اخبار جعلی، تصاویر ساختگی، جعل صدا و سوءاستفاده از هویت افراد را نیز فراهم کند. از این رو، کاربران باید پیش از بازنشر هر محتوا، به منبع، زمان انتشار، اعتبار رسانه و نشانههای احتمالی جعل توجه داشته باشند.
آگاهیبخشی درباره فناوریهای نوین بهویژه برای نوجوانان، جوانان و خانوادهها ضروری است. خانوادهها باید بدانند فرزندانشان چگونه از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده میکنند و در کنار فراهم کردن فرصت یادگیری، درباره خطرات احتمالی مانند انتشار اطلاعات شخصی، وابستگی بیش از حد، دریافت محتوای نامناسب و اعتماد بیدلیل به پاسخهای ماشینی نیز با آنان گفتوگو کنند.
حریم خصوصی یکی از مهمترین موضوعات در استفاده از هوش مصنوعی است. کاربران نباید اطلاعات حساس شخصی، خانوادگی، مالی، رمزهای عبور، تصاویر خصوصی، اسناد هویتی یا اطلاعات محرمانه محل کار خود را در اختیار سامانههای ناشناس قرار دهند؛ زیرا دادهها در فضای دیجیتال میتوانند مورد ذخیرهسازی، پردازش یا سوءاستفاده قرار گیرند.
